Roux-en-Y gastrik bypass nedir? Roux-en-Y gastrik bypass (RYGB), midenin üst kısmında 30 ml’den küçük bir mide cebi oluşturulup bu cebin ince bağırsağa Y şeklinde iki bağlantıyla birleştirildiği obezite ameliyatıdır. Obezite cerrahisinin en uzun süredir uygulanan ve en çok çalışılmış yöntemidir. Güçlü kilo kaybı ve tip 2 diyabet üzerindeki etkisinin yanında reflüyü azaltan tek obezite ameliyatı olması nedeniyle, reflüsü olan hastalarda ve tüp mide sonrası reflü gelişenlerde ilk tercihtir.
Roux-en-Y gastrik bypass nasıl yapılır?
Ameliyat kapalı (laparoskopik) yöntemle, karında 5–6 küçük kesiden yapılır ve genellikle 1,5–2,5 saat sürer.
- Mide cebi: Midenin en üst kısmında, 30 ml’den küçük, yaklaşık yumurta büyüklüğünde bir cep oluşturulur. Midenin geri kalanı çıkarılmaz, yerinde ve kapalı olarak kalır.
- Besin kolu: İnce bağırsak, onikiparmak bağırsağının bitiminden yaklaşık 30–50 cm sonra kesilir. Alt uç (besin kolu, genellikle 100–150 cm) yeni mide cebine bağlanır.
- Y bağlantısı: Mide, karaciğer ve pankreas salgılarını taşıyan üst uç, besin kolunun daha aşağısına bağlanır. Bu iki bağlantının oluşturduğu şekil “Y” harfine benzediği için ameliyat bu adı alır.
Böylece yiyecekler midenin büyük kısmını, onikiparmak bağırsağını ve ince bağırsağın ilk bölümünü atlar; sindirim, safra ve pankreas sıvılarının yiyeceklerle buluştuğu ortak kanalda gerçekleşir.
Roux-en-Y nasıl etki eder?
- Küçük mide cebi: Birkaç lokmayla doyulur.
- Hormonal değişim: Yiyeceklerin ince bağırsağa erken ulaşması GLP-1 ve PYY gibi tokluk hormonlarını artırır, açlık hormonu grelini azaltır. Bu, iştahın azalmasının ve şeker hastalığındaki hızlı düzelmenin temel nedenidir.
- Reflünün ortadan kalkması: Asit üreten midenin büyük kısmı devre dışı kaldığı ve safra yemek borusundan uzağa yönlendirildiği için reflü belirgin şekilde azalır.
- Dumping etkisi: Şekerli gıdalar rahatsızlık yarattığı için hastalar tatlıdan doğal olarak uzaklaşır.
Roux-en-Y kimler için en uygun yöntemdir?
Genel obezite cerrahisi kriterlerini (VKİ 35 ve üzeri ya da VKİ 30–34,9 ve metabolik hastalık) karşılayan hastalardan özellikle şu gruplarda öne çıkar:
- Belirgin reflü, hiatal herni veya Barrett özofagusu olanlar
- Uzun süredir devam eden veya insülin kullanan tip 2 diyabet hastaları
- Tüp mide sonrası reflü, yetersiz kilo kaybı veya kilo geri alımı olanlar
- Mini gastrik bypass sonrası safra reflüsü gelişenler
Mini gastrik bypass ile karşılaştırması için mini gastrik bypass ve gastrik bypass türleri sayfama, tüm yöntemlerin karşılaştırması için mide küçültme ameliyatı türleri rehberime bakabilirsiniz.
Tüp mide sonrası reflüde Roux-en-Y
Tüp mide ameliyatından sonra bazı hastalarda reflü yeni başlar veya artar. İlaçlarla kontrol edilemeyen reflüde en etkili çözüm genellikle tüp midenin Roux-en-Y gastrik bypassa çevrilmesidir. Bu revizyon ameliyatı, reflüyü azaltmanın yanında gerekirse ek kilo kaybı da sağlar. Ayrıntılar için tüp mide sonrası reflü ve revizyon cerrahisi yazılarıma bakabilirsiniz.
Reflü veya tüp mide sonrası sorun mu yaşıyorsunuz?
Şikâyetlerinizi ve geçirdiğiniz ameliyatı WhatsApp’tan yazın; size uygun seçenekleri birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan Yazın İletişimKilo kaybı ve uzun dönem sonuçlar
Roux-en-Y, uzun dönem sonuçları randomize çalışmalarla en iyi belgelenmiş obezite ameliyatıdır:
| Çalışma | Süre | Roux-en-Y sonucu |
|---|---|---|
| YOMEGA (Fransa, 253 hasta) | 5 yıl | Fazla VKİ’nin ortalama %71,4’ü kaybedildi; mini bypass ile benzer kilo kaybı ve diyabet remisyonu, daha az reflü (%18’e karşı %41) |
| SLEEVEPASS (Finlandiya, 240 hasta) | 10 yıl | Fazla kilonun ortanca %50,7’si kaybedilmiş olarak kaldı (tüp midede %43,5); hipertansiyon remisyonu %24 (tüp midede %8); reflüye bağlı özofajit %7 (tüp midede %31) |
Bu sonuçlar Roux-en-Y’nin 10 yıl sonra bile kalıcı kilo kaybı sağladığını ve reflü açısından tüp mideye göre belirgin avantajlı olduğunu gösteriyor. Buna karşılık aynı çalışmada demir eksikliği Roux-en-Y grubunda daha sık görülmüştür (%41’e karşı %14).
Riskler ve takip
- Erken dönem: Bağlantı yerinden kaçak, kanama, enfeksiyon, pıhtı.
- Dumping sendromu: Şekerli gıdalardan sonra çarpıntı, terleme, baş dönmesi ve ishal.
- Marjinal ülser: Mide cebi ile bağırsağın birleştiği yerde ülser; sigara ve ağrı kesiciler (NSAİİ) riski artırır.
- İç fıtık: Bağırsakların bağlantı aralıklarından kayması; ameliyattan yıllar sonra bile görülebilir. Ani ve şiddetli karın ağrısında acil başvuru gerekir.
- Vitamin ve mineral eksiklikleri: Demir, B12, D vitamini, kalsiyum ve folat. Ömür boyu takviye ve yılda en az bir kez kan tahlili gerekir.
Sık sorulan sorular
Roux-en-Y ile mini gastrik bypass arasındaki fark nedir?
Roux-en-Y’de mide cebi ince bağırsağa iki bağlantıyla, mini gastrik bypassta tek bağlantıyla birleştirilir. Kilo kaybı ve diyabet üzerindeki etkileri benzerdir; Roux-en-Y’de reflü ve safra reflüsü daha azdır, mini bypass ise daha kısa sürer.
Roux-en-Y ameliyatı kaç saat sürer?
Kapalı yöntemle genellikle 1,5–2,5 saat sürer. Hastanede kalış çoğunlukla 2–3 gündür.
Roux-en-Y reflüyü geçirir mi?
Evet, Roux-en-Y obezite ameliyatları içinde reflüyü en etkili azaltan yöntemdir. Bu nedenle reflüsü olan obezite hastalarında ve tüp mide sonrası reflüde ilk tercihtir.
Tüp mide Roux-en-Y’ye çevrilebilir mi?
Evet. Tüp mide sonrası ilaçla kontrol edilemeyen reflü, yetersiz kilo kaybı veya kilo geri alımında tüp mide kapalı yöntemle Roux-en-Y gastrik bypassa çevrilebilir.
Roux-en-Y sonrası dumping sendromu nedir?
Şekerli veya çok karbonhidratlı gıdaların hızla ince bağırsağa geçmesiyle ortaya çıkan çarpıntı, terleme, baş dönmesi, karın krampı ve ishal tablosudur. Şekerli gıdalardan kaçınmak ve öğünleri küçük tutmak çoğu hastada yeterlidir.
Kaynaklar
- Robert M ve ark. Efficacy and safety of one anastomosis gastric bypass versus Roux-en-Y gastric bypass at 5 years (YOMEGA). Lancet Diabetes Endocrinol. 2024;12(4):267-276. doi:10.1016/S2213-8587(24)00035-4
- Salminen P ve ark. Effect of Laparoscopic Sleeve Gastrectomy vs Roux-en-Y Gastric Bypass on Weight Loss, Comorbidities, and Reflux at 10 Years (SLEEVEPASS). JAMA Surg. 2022;157(8):656-666. doi:10.1001/jamasurg.2022.2229
- Saarinen I ve ark. Nutritional deficiencies after sleeve gastrectomy and Roux-en-Y gastric bypass at 10 years (SLEEVEPASS). Br J Surg. 2025;112(7). doi:10.1093/bjs/znaf132
Yasal Bilgilendirme
Sitede yer alan tıbbi bilgiler, genel sağlık bilgilendirmesi kapsamında olup; herhangi bir tedavi yönteminin herkes için uygun veya kesin sonuç vereceği anlamına gelmez. Tedaviye uygunluk, bireyin sağlık durumu, mevcut hastalıkları ve hekim değerlendirmesi doğrultusunda belirlenir.