Mide Küçültme Ameliyatı: Türleri, Farkları ve Hangisi Size Uygun?

Yazan ve tıbbi olarak gözden geçiren: Op. Dr. Fırat Tutal, Genel Cerrahi Uzmanı, obezite ve metabolik cerrahi (20 yıl deneyim)
Son güncelleme: 19 Ekim 2026

Mide küçültme ameliyatı nedir?

Mide küçültme ameliyatı, diyet, egzersiz ve ilaç tedavisine rağmen kalıcı kilo veremeyen obezite hastalarında uygulanan cerrahi tedavilerin genel adıdır. Tıp dilinde obezite ve metabolik cerrahi (bariatrik cerrahi) olarak geçer.

Bu ameliyatlar yalnızca midenin hacmini küçültmekle kalmaz. Mide ve bağırsaklarda yapılan değişiklikler; açlık hormonu (grelin), tokluk hormonları (GLP-1, PYY) ve insülin dengesini de değiştirir. Bu yüzden ameliyattan sonra hastalar yalnızca daha az yemekle doymaz, aynı zamanda iştahları azalır; tip 2 diyabet, hipertansiyon, uyku apnesi ve karaciğer yağlanması gibi sorunlar da sıklıkla düzelir.

Ameliyatların ortak amacı estetik değil, obeziteye bağlı hastalıkları tedavi etmek ve yaşam süresini ve kalitesini artırmaktır.

Mide küçültme ameliyatı türleri

Ameliyatlar etki şekline göre iki ana gruba ayrılır: yalnızca mide hacmini küçültenler (kısıtlayıcı) ve mide küçültmeye ek olarak ince bağırsakta yeni bir yol oluşturanlar (bypass tipi). Aşağıda her birini kısaca anlatıyorum; ayrıntılar için ilgili sayfalara geçebilirsiniz.

1. Tüp mide ameliyatı (sleeve gastrektomi)

Midenin yaklaşık %75–80’lik dış kısmı çıkarılır ve geriye muz şeklinde ince bir tüp bırakılır. Bağırsaklara dokunulmaz. Açlık hormonu grelinin büyük kısmı çıkarılan bölgede üretildiği için iştah belirgin şekilde azalır. Dünyada ve Türkiye’de en sık yapılan obezite ameliyatıdır.

• Avantajı: Teknik olarak daha basit anatomi, bağırsak emilimini bozmaz, vitamin eksikliği riski görece düşüktür.
• Dikkat edilmesi gereken: Geri döndürülemez; bazı hastalarda reflü yeni başlayabilir veya artabilir. Belirgin reflüsü olan hastalarda ilk tercih olmayabilir.

Ayrıntılı bilgi: Tüp mide ameliyatı nedir, nasıl yapılır? · Tüp mide sonrası reflü

2. Mini gastrik bypass (tek anastomozlu bypass)

Midenin üst kısmından uzun, dar bir tüp oluşturulur ve ince bağırsağa tek bir bağlantı ile birleştirilir. Böylece hem mide hacmi küçülür hem de yiyecekler ince bağırsağın bir bölümünü atlayarak ilerler.

• Avantajı: Güçlü kilo kaybı ve özellikle tip 2 diyabet ile insülin direncinde belirgin metabolik etki; tek bağlantı olduğu için ameliyat süresi Roux-en-Y’ye göre daha kısadır.
• Dikkat edilmesi gereken: Safra reflüsü gelişebilir; ömür boyu vitamin ve mineral takviyesi ve düzenli kan tahlili gerekir.

Ayrıntılı bilgi: Mini gastrik bypass

3. Roux-en-Y gastrik bypass

Midenin üst kısmında yumurta büyüklüğünde küçük bir cep oluşturulur ve ince bağırsağa Y şeklinde iki bağlantı ile birleştirilir. Obezite cerrahisinin en uzun süredir uygulanan ve en çok çalışılmış yöntemidir.

• Avantajı: Reflüyü önemli ölçüde azaltır; bu nedenle reflüsü olan obezite hastalarında ve tüp mide sonrası reflü gelişenlerde sık tercih edilir. Uzun dönem verisi en güçlü ameliyattır.
• Dikkat edilmesi gereken: Demir ve B12 eksikliği, dumping sendromu (şekerli gıdalardan sonra çarpıntı, terleme) ve iç fıtık riski vardır; düzenli takip şarttır.

Ayrıntılı bilgi: Roux-en-Y gastrik bypass

4. Transit bipartisyon

Tüp mide ameliyatına ek olarak midenin alt kısmı ince bağırsağın son bölümüne bağlanır. Yiyeceklerin bir kısmı normal yoldan, bir kısmı kısa yoldan ilerler. Amaç, bağırsağın son kısmından salgılanan GLP-1 gibi hormonların erken uyarılmasıyla şeker metabolizmasını düzeltmektir.

• Kimlerde düşünülür: Özellikle tip 2 diyabeti ve belirgin insülin direnci olan hastalarda.
• Dikkat edilmesi gereken: Daha az yaygın bir yöntemdir ve uzun dönem karşılaştırmalı çalışmaları tüp mide ve klasik bypassa göre sınırlıdır.

Ayrıntılı bilgi: Transit bipartisyon ameliyatı

5. SADI-S (tek anastomozlu duodeno-ileal bypass)

Tüp mideye ek olarak onikiparmak bağırsağı, ince bağırsağın son kısmına bağlanır. Emilimi en çok azaltan ve en güçlü kilo kaybı sağlayan yöntemlerdendir.

• Kimlerde düşünülür: Vücut kitle indeksi çok yüksek olanlarda veya tüp mide sonrası yeterli kilo veremeyen ya da kilo geri alan hastalarda ikinci aşama olarak.
• Dikkat edilmesi gereken: Protein, vitamin ve mineral eksikliği riski en yüksek ameliyattır; ömür boyu sıkı takip gerektirir.

Ayrıntılı bilgi: SADI-S ameliyatı

Mide küçültme ameliyatlarının karşılaştırma tablosu

Tablo genel eğilimleri gösterir. Sonuçlar kişinin başlangıç kilosuna, eşlik eden hastalıklarına ve ameliyat sonrası yaşam tarzına göre değişir.

Hangi mide küçültme ameliyatı kime uygun?

“En iyi ameliyat” diye tek bir yöntem yoktur; size en uygun ameliyat vardır. Seçimde en çok şu durumlara bakarız:

Karar her zaman muayene, endoskopi ve kan tahlilleri sonrası, sizinle birlikte verilir. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız obezite ameliyatına nereden başlamalıyım? yazısı ve ameliyata hazır mıyım? değerlendirmesi iyi bir başlangıçtır.

Mide küçültme ameliyatı kimlere yapılır?

Uluslararası obezite cerrahisi dernekleri ASMBS ve IFSO’nun 2022 kılavuzuna göre mide küçültme ameliyatı şu durumlarda önerilir:

• Vücut kitle indeksi (VKİ) 35 ve üzeri olan kişiler (eşlik eden hastalık olup olmamasından bağımsız olarak)
• VKİ 30–34,9 arasında olup tip 2 diyabet gibi metabolik hastalığı bulunan kişiler
• VKİ 30–34,9 arasında olup ameliyatsız yöntemlerle kalıcı kilo kaybı sağlayamamış kişiler

Ameliyat genellikle 18 yaşını doldurmuş, fiziksel gelişimini tamamlamış kişilere yapılır. İleri yaşta ameliyat kararı, kişinin genel sağlık durumu ve beklenen faydaya göre bireysel olarak verilir.

Kilo değil VKİ belirleyicidir. Örneğin 1,65 m boyundaki biri için VKİ 35 yaklaşık 95 kiloya, 1,75 m boyundaki biri için yaklaşık 107 kiloya karşılık gelir. VKİ 30 ise aynı boylarda sırasıyla yaklaşık 82 ve 92 kilodur.

Ameliyatın uygun olmadığı durumlar: kontrol altında olmayan ciddi psikiyatrik hastalık, aktif alkol veya madde bağımlılığı, ameliyat sonrası takibe uyum sağlanamayacak olması, gebelik ve anestezi riskinin çok yüksek olduğu ağır kalp ve akciğer hastalıkları.

Ameliyat öncesi değerlendirme

Doğru ameliyat seçimi, ameliyat öncesi değerlendirmenin kalitesine bağlıdır. Bu süreçte genellikle şunlar yapılır:

• Endoskopi: Reflü, mide fıtığı (hiatal herni), ülser ve Helicobacter pylori varlığı ameliyat seçimini doğrudan etkiler.
• Kan tahlilleri: Şeker, insülin, HbA1c, tiroid, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, vitamin ve mineral düzeyleri.
• Karın ultrasonu: Safra kesesi taşı ve karaciğer yağlanması.
• Vücut kompozisyonu analizi: Yağ ve kas oranı, ameliyat sonrası kas kaybını takip etmek için başlangıç değeri.
• Kardiyoloji, solunum ve gerekirse uyku apnesi değerlendirmesi.
• Diyetisyen ve psikolojik değerlendirme: Yeme alışkanlıkları, duygusal yeme ve ameliyata hazır olma durumu.

Mide küçültme ameliyatı sonrası süreç

Tüm mide küçültme ameliyatları kapalı (laparoskopik) yöntemle, küçük kesilerden yapılır. Hastalar çoğunlukla ameliyat günü ayağa kaldırılır ve genellikle 2–3 gün içinde taburcu edilir.

• İlk 2 hafta: Sıvı beslenme dönemi; günde en az 1,5 litre sıvı ve her gün protein desteği.
• 3–4. haftalar: Püre ve yumuşak gıdalara kademeli geçiş.
• 1. aydan sonra: Küçük lokmalarla, iyice çiğneyerek normal gıdalara geçiş.
• Ömür boyu: Vitamin ve mineral takviyesi, düzenli kontroller ve kan tahlilleri. Bypass tipi ameliyatlarda bu takip daha da önemlidir.

Ameliyattan sonra kas kaybını önlemek için yeterli protein alımı ve direnç egzersizleri kalıcı başarının anahtarıdır. Günlük protein ihtiyacı için ne kadar protein almalıyım? yazısına bakabilirsiniz.

Mide küçültme ameliyatı tehlikeli mi? Riskler ve yan etkiler

Her ameliyatta olduğu gibi mide küçültme ameliyatlarının da riskleri vardır. Ancak deneyimli ekiplerde, uygun hastada ve doğru koşullarda yapıldığında ciddi komplikasyon oranları düşüktür.

• Kaçak: Mide veya bağırsak dikiş hattından sızıntı. Nadir ama ciddi bir komplikasyondur; erken tanı için ameliyat sonrası yakın takip yapılır.
• Kanama, enfeksiyon, pıhtı (tromboz): Genel cerrahi riskleridir; erken hareket ve pıhtı önleyici tedavi ile azaltılır.
• Reflü: Özellikle tüp mide sonrası görülebilir.
• Vitamin ve mineral eksiklikleri: Demir, B12, D vitamini, kalsiyum; özellikle bypass yöntemlerinde.
• Dumping sendromu ve iç fıtık: Bypass tipi ameliyatlara özgü risklerdir.
• Safra kesesi taşı: Hızlı kilo kaybı döneminde artabilir.
• Kilo geri alımı: Yaşam tarzı değişikliği yapılmazsa yıllar içinde kısmen kilo geri alınabilir.

Uzun dönem bilimsel veriler ne diyor?

Tüp mide ile Roux-en-Y bypassı karşılaştıran en uzun süreli randomize çalışmalardan biri Finlandiya’da yapılan SLEEVEPASS çalışmasıdır. 240 hastanın 10 yıl izlendiği bu çalışmada:

Aynı çalışmanın 10 yıllık beslenme analizinde demir eksikliği bypass grubunda daha sık görülmüş (%41’e karşı %14), diğer vitamin eksiklikleri iki grupta benzer bulunmuştur. Bu sonuçlar iki önemli mesaj veriyor: Her iki ameliyat da 10 yıl sonra bile anlamlı ve kalıcı kilo kaybı sağlıyor; bypass biraz daha fazla kilo kaybı ve reflü avantajı sunarken tüp mide daha az demir eksikliğiyle ilişkili. Yani seçim kişiye göre yapılmalı.

Ameliyatsız seçenekler

Her obezite hastası ameliyat adayı değildir. VKİ’si ameliyat sınırının altında olan, ameliyat olmak istemeyen ya da ameliyata hazırlık sürecinde kilo vermesi gereken hastalarda şu seçenekler değerlendirilir:

• Mide balonu: Endoskopik veya yutularak yerleştirilen, 4–12 ay midede kalan geçici bir yöntemdir. Tüp mide ile karşılaştırması için tüp mide mi, mide balonu mu? yazısını okuyabilirsiniz.
• GLP-1 ilaçları (zayıflama iğneleri): Wegovy ve Mounjaro gibi ilaçlar uygun hastalarda %15–20’ye varan kilo kaybı sağlayabilir. Ayrıntılar için zayıflama iğneleri hakkında her şey yazısına bakabilirsiniz.
• Meta4 Programı: Metabolizma, mentalite, motivasyon ve metodu birlikte ele alan bütüncül obezite tedavi programımız; ameliyat öncesi ve sonrasında da uygulanır.

Mide küçültme ameliyatı fiyatları 2026

Mide küçültme ameliyatı fiyatları tek bir rakamla ifade edilemez; ameliyatın türüne ve kişinin sağlık durumuna göre değişir. Fiyatı etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

• Ameliyat türü: Tüp mide, mini bypass, Roux-en-Y, transit bipartisyon ve SADI-S’de kullanılan malzeme ve ameliyat süresi farklıdır.
• Hastane: Hastanenin altyapısı, yoğun bakım imkânı ve kalış süresi.
• Kullanılan tek kullanımlık malzemeler: Kesip dikme (stapler) kartuşlarının sayısı ve kalitesi maliyeti doğrudan etkiler.
• Ameliyat öncesi tetkikler ve ameliyat sonrası takip programı: Diyetisyen, vitamin takibi ve kontrol muayenelerinin pakete dahil olup olmaması.
• Eşlik eden hastalıklar: Ek tetkik veya konsültasyon gerekmesi.

Sağlıklı bir fiyat bilgisi için önce ameliyata uygun olup olmadığınızın ve hangi ameliyatın size uygun olduğunun belirlenmesi gerekir. Ameliyatın SGK tarafından karşılanıp karşılanmayacağı da VKİ, eşlik eden hastalıklar, sağlık kurulu raporu ve hastanenin SGK ile anlaşmalı olup olmamasına bağlıdır; güncel şartları ameliyat olacağınız hastaneden teyit etmeniz gerekir.

Sık sorulan sorular

Mide küçültme ile tüp mide aynı şey mi?

Hayır. Tüp mide, mide küçültme ameliyatlarının en sık yapılan türüdür. Mide küçültme ise tüp mide, mini gastrik bypass, Roux-en-Y bypass, transit bipartisyon ve SADI-S gibi tüm obezite ameliyatlarını kapsayan genel bir isimdir.

En çok hangi mide küçültme ameliyatı yapılıyor?

Dünyada ve Türkiye’de en sık yapılan obezite ameliyatı tüp mide ameliyatıdır. İkinci sırada gastrik bypass yöntemleri gelir. Ancak en sık yapılan ameliyat herkes için en uygun ameliyat anlamına gelmez.

Kaç kilo olunca mide küçültme ameliyatı yapılır?

Belirleyici olan kilo değil, vücut kitle indeksidir. VKİ 35 ve üzerindeyse ya da VKİ 30–34,9 arasında olup tip 2 diyabet gibi metabolik hastalık varsa ameliyat değerlendirilebilir. Örneğin 1,65 m boyda VKİ 35 yaklaşık 95 kiloya karşılık gelir.

90 kilo mide ameliyatı olur mu?

Boyunuza bağlıdır. 1,60 m boyunda 90 kilo olan birinin VKİ’si yaklaşık 35’tir ve ameliyat adayı olabilir. 1,75 m boyunda 90 kilo olan birinin VKİ’si yaklaşık 29’dur; bu durumda genellikle önce ameliyatsız yöntemler değerlendirilir.

Mide küçültme ameliyatı ne kadar sürer?

Tüp mide ameliyatı genellikle 40–90 dakika, bypass yöntemleri ise 1,5–2,5 saat sürer. Hastanede kalış süresi çoğunlukla 2–3 gündür.

Mide küçültme ameliyatı ile kaç kilo verilir?

Ameliyat türüne ve kişiye göre değişmekle birlikte hastalar ilk 1–2 yılda fazla kilolarının önemli bir kısmını verir. Uzun dönem çalışmalarda 10. yılda tüp midede fazla kilonun ortanca %43,5’i, Roux-en-Y bypassta %50,7’si kaybedilmiş olarak kalmıştır.

Mide küçültme ameliyatını devlet karşılıyor mu?

SGK, belirli şartları sağlayan hastalarda obezite ameliyatını karşılayabilir. Bu şartlar VKİ, eşlik eden hastalıklar, sağlık kurulu raporu ve hastanenin SGK ile anlaşmalı olmasına bağlıdır. Güncel koşulları ameliyat olacağınız hastaneden öğrenmeniz önerilir.

Mide küçültme ameliyatından sonra kilo geri alınır mı?

Ameliyat güçlü bir araçtır, ancak beslenme ve hareket alışkanlıkları değişmezse yıllar içinde kısmi kilo geri alımı olabilir. Düzenli kontroller, yeterli protein, direnç egzersizi ve gerektiğinde ilaç desteği bu riski azaltır.

Kaynaklar

1. Salminen P ve ark. Effect of Laparoscopic Sleeve Gastrectomy vs Roux-en-Y Gastric Bypass on Weight Loss, Comorbidities, and Reflux at 10 Years in Adult Patients With Obesity: The SLEEVEPASS Randomized Clinical Trial. JAMA Surg. 2022;157(8):656-666. doi:10.1001/jamasurg.2022.2229
2. Saarinen I ve ark. Nutritional deficiencies after sleeve gastrectomy and Roux-en-Y gastric bypass at 10 years: secondary analysis of the SLEEVEPASS randomized clinical trial. Br J Surg. 2025;112(7). doi:10.1093/bjs/znaf132
3. Eisenberg D ve ark. 2022 American Society of Metabolic and Bariatric Surgery (ASMBS) and International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders (IFSO) Indications for Metabolic and Bariatric Surgery. Obes Surg. 2023;33(1):3-14. doi:10.1007/s11695-022-06332-1