Tüp Mide Ameliyatı Kimler İçin Uygundur?
Obezite, günümüzde yalnızca estetik bir sorun değil; diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşle ilişkili kronik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Bu noktada tüp mide ameliyatı (sleeve gastrektomi), kilo vermede en etkili ve kalıcı cerrahi yöntemlerden biri olarak öne çıkar.
Peki, tüp mide ameliyatı kimler için uygundur? Her kilo fazlalığı olan kişi bu ameliyat için aday mıdır? Bu yazıda, bilimsel kriterler ve klinik deneyim ışığında bu soruya net yanıtlar vereceğiz.
Tüp Mide Ameliyatı Nedir?
Tüp mide ameliyatı, midenin yaklaşık %75–80’inin cerrahi olarak çıkarılmasıyla uygulanan bir bariatrik cerrahi yöntemidir. Mide tüp şeklini alır ve hem mide hacmi küçülür hem de iştah hormonu olarak bilinen ghrelin düzeyi azalır.
Bu sayede hasta daha az yemekle doyar ve iştah kontrolü kolaylaşır.
Tüp Mide Ameliyatı İçin Temel Uygunluk Kriterleri
1. Vücut Kitle İndeksi (VKİ) Değeri
Tüp mide ameliyatı için en temel kriterlerden biri Vücut Kitle İndeksi (VKİ)’dir.
VKİ ≥ 40 kg/m²
→ Ek hastalık olsun ya da olmasın, ameliyat için uygundur.VKİ 35–40 kg/m²
→ Tip 2 diyabet, hipertansiyon, uyku apnesi gibi obeziteye bağlı hastalıklar varsa uygundur.VKİ 30–35 kg/m²
→ Standart bir aday değildir; ancak seçilmiş vakalarda, multidisipliner değerlendirme sonrası düşünülebilir.
2. Obeziteye Bağlı Ek Hastalıkların Varlığı
Aşağıdaki hastalıklardan biri veya birkaçı varsa tüp mide ameliyatı güçlü bir seçenek haline gelir:
Tip 2 diyabet
Hipertansiyon
Uyku apnesi
İnsülin direnci
Karaciğer yağlanması
Diz, kalça ve bel eklem problemleri
Polikistik over sendromu (PCOS)
Bu noktada amaç yalnızca kilo vermek değil, metabolik sağlığı geri kazanmaktır.
3. Daha Önce Kilo Verme Denemelerinin Başarısız Olması
Diyet, egzersiz, ilaç tedavileri veya yaşam tarzı değişiklikleriyle defalarca kilo verip tekrar alan kişiler için tüp mide ameliyatı kalıcı bir çözüm sunabilir.
Burada önemli olan “hiç denemedim” değil, defalarca denedim ama sürdüremedim hikâyesidir.
4. Yaş Aralığı
Genel kabul gören yaş aralığı:
18 – 65 yaş
Ancak bu mutlak bir kural değildir.
Biyolojik yaş, genel sağlık durumu ve ek hastalıklar dikkate alınarak daha genç veya ileri yaş hastalar da değerlendirilebilir.
5. Psikolojik ve Davranışsal Uygunluk
Tüp mide ameliyatı bir “mucize” değil, bir araçtır.
Bu nedenle;
Yeme farkındalığı gelişmiş,
Ameliyat sonrası beslenme kurallarına uyum sağlayabilecek,
Gerekirse psikolojik destek almaya açık,
Değişime hazır
kişiler ameliyattan çok daha yüksek fayda görür.
Aktif yeme bozukluğu (kontrolsüz bulimia, ciddi binge eating) durumlarında ise öncelikle psikiyatrik destek gerekir.
Kimler İçin Uygun Değildir?
Aşağıdaki durumlarda tüp mide ameliyatı uygun değildir ya da ertelenmelidir:
Kontrolsüz psikiyatrik hastalıklar
Aktif alkol veya madde bağımlılığı
Ameliyat sonrası takip ve yaşam tarzı değişikliğini kabul etmeme
Ciddi anestezi riski oluşturan durumlar
Bu noktada önemli olan “ameliyat olmak” değil, doğru hastaya doğru zamanda doğru yöntemi uygulamaktır.
Tüp Mide Ameliyatı Kime Gerçekten Fayda Sağlar?
En yüksek başarı;
Gerçekçi beklentilere sahip,
Süreci bir yaşam tarzı dönüşümü olarak gören,
Cerrah, diyetisyen ve hekim takibini sürdüren
hastalarda görülür.
Ameliyat, kilo verme yolculuğunda güçlü bir başlangıçtır; sürdürülebilir başarı ise ameliyat sonrası yönetimle gelir.
Uygunluk Kişiye Özeldir
“Tüp mide ameliyatı kimler için uygundur?” sorusunun tek cümlelik bir cevabı yoktur.
VKİ, ek hastalıklar, metabolik durum, psikolojik yapı ve yaşam tarzı birlikte değerlendirilmelidir.
Doğru hasta seçimi yapıldığında tüp mide ameliyatı;
✔ kalıcı kilo kaybı
✔ metabolik hastalıklarda iyileşme
✔ yaşam kalitesinde belirgin artış
sağlayan güçlü bir tedavi seçeneğidir.